Het koelen van melk

5. Het koelen van melk

Kennis verzamelen en kennis delen over energie past bij de activiteiten van Akkrumer Goedland. De komende maanden wordt in korte teksten aandacht besteed aan energie, besparing en nieuwe ontwikkelingen, met extra aandacht voor de melkveehouderij. Dit is nummer 5 uit een serie van 7.

Eerder werd uitgelegd dat 50 kWh per 1000 kilo melk ongeveer het gemiddelde stroomgebruik is in de melkveehouderij. De koeling van de melk is verantwoordelijk voor ca. 10% van het totaal. Melk moet snel gekoeld worden tot de gewenste 3 graden in de melktank.

De soortelijke warmte van melk is vrij hoog: 3,9 kJ (of 1,08 Wattuur) per kilo melk per graad. Je wilt de verse melk van ongeveer 35 graden afkoelen tot 3 graden, er moeten dus 32 graden weggekoeld worden. Dat kost dan in theorie: 1,08 Wattuur * 32 graden = 34,5 Wattuur per kilo, of 34,5 kWattuur per1000 kilo melk. Met een moderne koelmachine leiden deze theoretische 34,5 kWuur tot ongeveer 14 kWuur aan benodigde elektriciteit. Uitgaand van een prijs van 25 cent per kWh, kost dit €3,5 per 1000 kilo melk. Door de melk eerst voor te koelen met koud grondwater is veel winst te behalen. Voorkoelen tot 20-25 graden is niet heel moeilijk, tot 15 graden kan ook, maar dat vereist een goed doordachte dimensionering van de koeler en het gebruikte debiet.

Als voorgekoeld wordt tot 15 graden, dan is nog 4-5 kWh aan stroom nodig voor de koelmachine. Dat kost ongeveer €1,- per 1000 liter melk. Dat is niet heel veel, maar toch is het de moeite waard de stroomvraag nog wat verder te verminderen. Zorg dat de voorkoeling goed werkt en goed is gedimensioneerd; probeer de ruimte waarin de melkleidingen liggen koel te houden; zorg dat de luchtaanzuiging van de koelmachine schoon is. Een wat grotere stap is: zorg dat je voorkoelwater goed koud is. Onderzoek of het loont de goedkope stroom (rond het middaguur) te benutten om een voorraad koud water op te bouwen.

Of de overtollige eigen productie van de zonnepanelen benutten om een koudevoorraad op te bouwen. Bij dit soort vragen komen melkkoeltechniek; het slim inspelen op de stroomprijsfluctuaties en het inzetten van de eigen zonnestroom samen.